Pomnik Bohaterów Powstania Warszawskiego
Podstawowe dane:
Rok zbudowania: 1989
Projektanci: Wincenty Kućma, Jacek Budyn
Lokalizacja: wschodnia strona Placu Krasińskich
Jest to jeden z wielu w stolicy pomników upamiętniających Powstanie Warszawskie 1944 roku. Jego budowę poprzedził prawie 10-letni okres przygotowań, dyskusji i rozważań ludzi z różnych kręgów, na temat, jak upamiętnić tak ważne wydarzenie oraz jaką formę powinien otrzymać pomnik. Przez cały ten czas miała również miejsce społeczna zbiórka pieniędzy i surowców potrzebnych do wykonania monumentu.
W 1983 roku został ogłoszony pierwszy konkurs na projekt pomnika. Mimo, że wpłynęło na niego aż 65 prac, żadnej z nich nie uznano za satysfakcjonującą. W 1984 roku wmurowano kamień węgielny pod pomnik, ale odsłonięcie miało miejsce dopiero 1 sierpnia 1989, w 45 rocznicę wybuchu Powstania.
Ostatecznie monument wykonano według projektu Wincentego Kućmy i Jacka Budyna. Jego forma jest bardzo realistyczna - pomnik tworzą postacie powstańców. Część z nich wybiega spod ogromnej płyty, a część wchodzi do kanału. Ten ostatni motyw pojawia się nieprzypadkowo - to właśnie na Placu Krasińskich znajdował się właz do kanału, którym w nocy z 31 sierpnia na 1 września 1944 roku dokonano ewakuacji oddziałów powstańczych i części ludności cywilnej Starego Miasta do Śródmieścia. Wśród postaci jest także ksiądz oraz łączniczka.
Pomnik ten należy do najbardziej udanych w Warszawie - ma czytelną formę, jest dobrze wyeksponowany i posiada wokół siebie dużą przestrzeń ochronną, co podkreśla jego powagę. Ponadto, po wybudowaniu nowego gmachu Sądu Najwyższego, budynek zyskał atrakcyjne i dobrze z nim korespondujące tło.
(C) 2001-2010 Maciej Błażejewski